Şaşılık Tedavisi
Şaşılık Nedir?
Şaşılık iki gözün farklı yönlere bakmasıdır. Gözlerden bir tanesi tam karşıya bakarken diğerinin içe, dışa, yukarı ya da aşağıya bakmasıdır. Şaşılığı olan hastalar, bazen başlarını sağa ve sola eğmek gibi değişik baş pozisyonlarında her iki gözleri ile düzgün bakabilirler. Bazen şaşılık kendini böyle baş pozisyonundaki anormalliklerle gösterebilir.
Şaşılık Kimlerde Görülür?
Genellikle çocuklarda görülse de ileri yaşlarda da ortaya çıkabilir. Tüm çocukların %5’ inde erişkinlerin ise %1’inde şaşılık bulunur. Her iki cinste eşit sıklıkta görülür. Bazı nadir gözüken tipleri hariç genellikle genetik bir geçiş göstermez.
İki Gözümüz Birlikte mi Çalışır?
Görme, beyinde gerçekleşen bir olaydır. Göz, duygusal algı organıdır. Retinanın aldığı uyarılar sonucu oluşan görüntü optik sinir ve görme yolları aracılı ile beyindeki görme korteksine iletilir. Bu duygusal sistem haricinde her iki gözün ilgili nesneye çevrilmesi ve her iki retinada da aynı görüntünün oluşması için kullanılan motor sistem (göz dışı kasları) vardır. Normalde gözlerimiz aynı noktaya bakarlar ve her iki gözümüzden beynimize iletilen iki görüntü beynimiz tarafından birleştirilerek (füzyon) üç boyutlu (stereopsis) görmemiz sağlanır. Kısacası, gözlerimiz ve beynimizdeki hareket merkezleri ve göz dışında bulunan 6 adet kas sayesinde sağlanır.
Bir göz farklı yöne baktığı zaman beynimize birbirinden çok farklı iki görüntü gelecektir. Bu durumda, farklı yöne bakan gözden beyine gelen görüntü ya yok sayılacak (ambliyopi gelişimi) ya da baskılanacaktır (süpresyon gelişimi). Beyin sadece karşıya bakan gözün ilettiği görüntüyü kabul edecektir. Eğer bu çocukluk döneminde olursa çocukta derinlik hissinin oluşmaması, kayan gözünün az görmesi (tembellik = ambliyopi) gibi ciddi sorunlar doğuran uyum mekanizmaları gelişir. Erişkin dönemde oluşan şaşılıkta ise beyin çocuklarda olduğu gibi uyum mekanizmalarını yapmaz ve her iki görüntüyü de kabul ederek çift görme meydana gelir.
Şaşılığın Nedenleri Nedir?
Nedeni tam bilinmiyor. Bazı ailelerde genetik geçiş görülebilir. Sadece gözlük bozukluğuna bağlı olarak oluşabileceği gibi doğumsal beyin hasarları, mongolizm, beyin tümörleri, görmeyi düşüren katarakt, göz yaralanmaları veya tümörleri şaşılığa neden olabilir.
Eğer erişkin bir kişide şaşılık daha önce yok ve yeni oluştu ise diyabet, multibe skleroz, troid hastalığı, miyasteni gravis, santral sinir sistemini ilgilendiren diğer hastalıklar araştırılmalıdır.
Şaşılığın Belirtileri Nelerdir?
Gözlerin aynı yöne bakması
Üç boyutlu görüntünün kaybolması
Bulanık görme
Baş veya yüzün bir yana dönük olması
Göz sulanması
Ağrı
Baş ağrısı
Çift görme
Ayrıca güneşli ortamda gözlerden birini ya da gözlerini birlikte kullanmak için başını bir yana eğmek veya yüzünü bir yana çevirerek bakmak gibi belirtiler de olabilir.
Bütün çocukların ilk 3 yaş içinde göz doktoru tarafından kontrol edilmesi çocuğun görme gelişimi açısından çok önemlidir. Eğer ailede şaşılık ya da göz tembelliği bulunan başka biri varsa bu muayenenin 3 yaşından önce yapılması gereklidir.
Erişkin kişide çocukluktan beri şaşılıkta kozmetik rahatsızlık dışında, hasta iyi tedavi edilmemişse görme sorunu görme tembelliği olabilir. Ancak şaşılık ileri yaşlarda oluşmuşsa en sık görülen belirti çift görmedir. Bazı erişkinlerde ise gözde ağrı, baş ağrısı, başı sürekli eğik tutmak gibi belirtiler bulunabilir.
SIKÇA SORULAN SORULAR
Şaşılığa Ne Sebep Olur?
Şaşılık, göz kasları arasındaki denge bozulduğunda ortaya çıkar. Doğuştan olabilir veya çocuklukta kırma kusurlarına (özellikle hipermetropi) bağlı gelişebilir. Genetik yatkınlık, sinir-kas kontrolündeki bozukluklar, travmalar, katarakt ya da retina hastalıkları da şaşılığa neden olabilir. Nadir durumlarda şaşılık, nörolojik hastalıkların ilk belirtisi olabilir. Bu nedenle her şaşılık vakası ayrıntılı bir göz muayenesi ile değerlendirilmelidir.
Şaşılık Kendiliğinden Geçer Mi?
Hayır. Şaşılık çoğunlukla kendiliğinden düzelmez. Erken teşhis edilmediği takdirde kalıcı görme kayıplarına, özellikle de çocuklarda göz tembelliğine (ambliyopi) yol açabilir. Göz hekimi tarafından değerlendirilip uygun tedaviye başlanması gerekir.
Şaşılık Çocuklarda Kaç Yaşında Fark Edilir?
Şaşılık doğumdan itibaren görülebilir; ancak genellikle ilk 6 ay ile 3 yaş arasında fark edilir. Özellikle aile öyküsü olan çocuklarda dikkatli gözlemlenmesi önerilir. Belirtiler fark edildiğinde gecikmeden göz doktoruna başvurulmalıdır.
Yetişkinlerde Sonradan Şaşılık Oluşur Mu?
Evet, yetişkinlerde sonradan gelişen şaşılık olabilir. Bu durum çoğunlukla travma, sinir felci, diyabet, hipertansiyon veya beyinle ilgili nörolojik hastalıklara bağlı olarak ortaya çıkar. Ani başlayan çift görme bu durumun önemli bir belirtisidir.
Şaşılık Ameliyatı Kalıcı Çözüm Sağlar Mı?
Şaşılık cerrahisi, göz kaslarının yeniden dengelenmesini sağlayarak kalıcı bir düzeltme sunabilir. Ancak bazı durumlarda ikinci bir operasyon veya destekleyici tedaviler (örneğin prizmatik gözlük) gerekebilir. Başarı oranı, şaşılığın tipi ve hastanın yaşına bağlı olarak değişkenlik gösterir.Şaşılık Gözlükle Düzelir Mi?
Bazı şaşılık türlerinde, özellikle kırma kusuruna (refraksiyon) bağlı olanlarda gözlük tedavisi yeterli olabilir. Hipermetropiye bağlı içe kaymalarda (ezotropya) gözlük kullanımı oldukça etkilidir. Ancak tüm şaşılık tiplerinde gözlük yeterli olmayabilir.
Şaşılık Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Tedavi edilmeyen şaşılık, çocuklarda göz tembelliğine ve derinlik algısının kaybına, yetişkinlerde ise kalıcı çift görmeye yol açabilir. Ayrıca sosyal ve psikolojik etkileri de göz ardı edilmemelidir.
Şaşılık Estetik Bir Problem Midir Yoksa Tıbbi Bir Durum Mudur?
Şaşılık hem estetik hem de medikal bir sorundur. Gözlerin paralel hizalanmaması dış görünüşü etkilerken, görme fonksiyonlarında da ciddi bozulmalara neden olabilir. Bu nedenle tıbbi müdahale gerektirir.
Şaşılık Egzersizle Düzelir Mi?
Her şaşılık türü egzersizle düzelmez. Ancak bazı özel durumlarda (örneğin konverjans yetmezliğine bağlı kaymalarda) ortoptik egzersizler faydalı olabilir. Uygun tedavi yöntemi, göz doktoru tarafından belirlenmelidir.
Bebeklerde Yalancı Şaşılık Nedir?
Yalancı şaşılık, bebeklerde gözler paralel olduğu halde burun kökünün genişliği veya göz kapağı yapısı nedeniyle göz kayması varmış gibi görünmesidir. Gerçek şaşılık değildir ve genellikle yüz yapısı geliştikçe kaybolur. Ayırıcı tanı için göz hekimi muayenesi şarttır. Tedavi gerekmez, ancak düzenli takip önemlidir.
Şaşılık Ameliyatı Kaç Yaşında Yapılır?
Ameliyat yaşı, şaşılığın türüne ve şiddetine bağlı olarak değişebilir.
Dünyagöz Hastanesi Yayın Kurulu tarafından hazırlanmıştır.
Son Güncellenme Tarihi: 10.06.2025
*Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
Şaşılık iki gözün farklı yönlere bakmasıdır. Gözlerden bir tanesi tam karşıya bakarken diğerinin içe, dışa, yukarı ya da aşağıya bakmasıdır. Şaşılığı olan hastalar, bazen başlarını sağa ve sola eğmek gibi değişik baş pozisyonlarında her iki gözleri ile düzgün bakabilirler. Bazen şaşılık kendini böyle baş pozisyonundaki anormalliklerle gösterebilir.
Şaşılık Kimlerde Görülür?
Genellikle çocuklarda görülse de ileri yaşlarda da ortaya çıkabilir. Tüm çocukların %5’ inde erişkinlerin ise %1’inde şaşılık bulunur. Her iki cinste eşit sıklıkta görülür. Bazı nadir gözüken tipleri hariç genellikle genetik bir geçiş göstermez.
İki Gözümüz Birlikte mi Çalışır?
Görme, beyinde gerçekleşen bir olaydır. Göz, duygusal algı organıdır. Retinanın aldığı uyarılar sonucu oluşan görüntü optik sinir ve görme yolları aracılı ile beyindeki görme korteksine iletilir. Bu duygusal sistem haricinde her iki gözün ilgili nesneye çevrilmesi ve her iki retinada da aynı görüntünün oluşması için kullanılan motor sistem (göz dışı kasları) vardır. Normalde gözlerimiz aynı noktaya bakarlar ve her iki gözümüzden beynimize iletilen iki görüntü beynimiz tarafından birleştirilerek (füzyon) üç boyutlu (stereopsis) görmemiz sağlanır. Kısacası, gözlerimiz ve beynimizdeki hareket merkezleri ve göz dışında bulunan 6 adet kas sayesinde sağlanır.
Bir göz farklı yöne baktığı zaman beynimize birbirinden çok farklı iki görüntü gelecektir. Bu durumda, farklı yöne bakan gözden beyine gelen görüntü ya yok sayılacak (ambliyopi gelişimi) ya da baskılanacaktır (süpresyon gelişimi). Beyin sadece karşıya bakan gözün ilettiği görüntüyü kabul edecektir. Eğer bu çocukluk döneminde olursa çocukta derinlik hissinin oluşmaması, kayan gözünün az görmesi (tembellik = ambliyopi) gibi ciddi sorunlar doğuran uyum mekanizmaları gelişir. Erişkin dönemde oluşan şaşılıkta ise beyin çocuklarda olduğu gibi uyum mekanizmalarını yapmaz ve her iki görüntüyü de kabul ederek çift görme meydana gelir.
Şaşılığın Nedenleri Nedir?
Nedeni tam bilinmiyor. Bazı ailelerde genetik geçiş görülebilir. Sadece gözlük bozukluğuna bağlı olarak oluşabileceği gibi doğumsal beyin hasarları, mongolizm, beyin tümörleri, görmeyi düşüren katarakt, göz yaralanmaları veya tümörleri şaşılığa neden olabilir.
Eğer erişkin bir kişide şaşılık daha önce yok ve yeni oluştu ise diyabet, multibe skleroz, troid hastalığı, miyasteni gravis, santral sinir sistemini ilgilendiren diğer hastalıklar araştırılmalıdır.
Şaşılığın Belirtileri Nelerdir?
Gözlerin aynı yöne bakması
Üç boyutlu görüntünün kaybolması
Bulanık görme
Baş veya yüzün bir yana dönük olması
Göz sulanması
Ağrı
Baş ağrısı
Çift görme
Ayrıca güneşli ortamda gözlerden birini ya da gözlerini birlikte kullanmak için başını bir yana eğmek veya yüzünü bir yana çevirerek bakmak gibi belirtiler de olabilir.
Bütün çocukların ilk 3 yaş içinde göz doktoru tarafından kontrol edilmesi çocuğun görme gelişimi açısından çok önemlidir. Eğer ailede şaşılık ya da göz tembelliği bulunan başka biri varsa bu muayenenin 3 yaşından önce yapılması gereklidir.
Erişkin kişide çocukluktan beri şaşılıkta kozmetik rahatsızlık dışında, hasta iyi tedavi edilmemişse görme sorunu görme tembelliği olabilir. Ancak şaşılık ileri yaşlarda oluşmuşsa en sık görülen belirti çift görmedir. Bazı erişkinlerde ise gözde ağrı, baş ağrısı, başı sürekli eğik tutmak gibi belirtiler bulunabilir.
SIKÇA SORULAN SORULAR
Şaşılığa Ne Sebep Olur?
Şaşılık, göz kasları arasındaki denge bozulduğunda ortaya çıkar. Doğuştan olabilir veya çocuklukta kırma kusurlarına (özellikle hipermetropi) bağlı gelişebilir. Genetik yatkınlık, sinir-kas kontrolündeki bozukluklar, travmalar, katarakt ya da retina hastalıkları da şaşılığa neden olabilir. Nadir durumlarda şaşılık, nörolojik hastalıkların ilk belirtisi olabilir. Bu nedenle her şaşılık vakası ayrıntılı bir göz muayenesi ile değerlendirilmelidir.
Şaşılık Kendiliğinden Geçer Mi?
Hayır. Şaşılık çoğunlukla kendiliğinden düzelmez. Erken teşhis edilmediği takdirde kalıcı görme kayıplarına, özellikle de çocuklarda göz tembelliğine (ambliyopi) yol açabilir. Göz hekimi tarafından değerlendirilip uygun tedaviye başlanması gerekir.
Şaşılık Çocuklarda Kaç Yaşında Fark Edilir?
Şaşılık doğumdan itibaren görülebilir; ancak genellikle ilk 6 ay ile 3 yaş arasında fark edilir. Özellikle aile öyküsü olan çocuklarda dikkatli gözlemlenmesi önerilir. Belirtiler fark edildiğinde gecikmeden göz doktoruna başvurulmalıdır.
Yetişkinlerde Sonradan Şaşılık Oluşur Mu?
Evet, yetişkinlerde sonradan gelişen şaşılık olabilir. Bu durum çoğunlukla travma, sinir felci, diyabet, hipertansiyon veya beyinle ilgili nörolojik hastalıklara bağlı olarak ortaya çıkar. Ani başlayan çift görme bu durumun önemli bir belirtisidir.
Şaşılık Ameliyatı Kalıcı Çözüm Sağlar Mı?
Şaşılık cerrahisi, göz kaslarının yeniden dengelenmesini sağlayarak kalıcı bir düzeltme sunabilir. Ancak bazı durumlarda ikinci bir operasyon veya destekleyici tedaviler (örneğin prizmatik gözlük) gerekebilir. Başarı oranı, şaşılığın tipi ve hastanın yaşına bağlı olarak değişkenlik gösterir.Şaşılık Gözlükle Düzelir Mi?
Bazı şaşılık türlerinde, özellikle kırma kusuruna (refraksiyon) bağlı olanlarda gözlük tedavisi yeterli olabilir. Hipermetropiye bağlı içe kaymalarda (ezotropya) gözlük kullanımı oldukça etkilidir. Ancak tüm şaşılık tiplerinde gözlük yeterli olmayabilir.
Şaşılık Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Tedavi edilmeyen şaşılık, çocuklarda göz tembelliğine ve derinlik algısının kaybına, yetişkinlerde ise kalıcı çift görmeye yol açabilir. Ayrıca sosyal ve psikolojik etkileri de göz ardı edilmemelidir.
Şaşılık Estetik Bir Problem Midir Yoksa Tıbbi Bir Durum Mudur?
Şaşılık hem estetik hem de medikal bir sorundur. Gözlerin paralel hizalanmaması dış görünüşü etkilerken, görme fonksiyonlarında da ciddi bozulmalara neden olabilir. Bu nedenle tıbbi müdahale gerektirir.
Şaşılık Egzersizle Düzelir Mi?
Her şaşılık türü egzersizle düzelmez. Ancak bazı özel durumlarda (örneğin konverjans yetmezliğine bağlı kaymalarda) ortoptik egzersizler faydalı olabilir. Uygun tedavi yöntemi, göz doktoru tarafından belirlenmelidir.
Bebeklerde Yalancı Şaşılık Nedir?
Yalancı şaşılık, bebeklerde gözler paralel olduğu halde burun kökünün genişliği veya göz kapağı yapısı nedeniyle göz kayması varmış gibi görünmesidir. Gerçek şaşılık değildir ve genellikle yüz yapısı geliştikçe kaybolur. Ayırıcı tanı için göz hekimi muayenesi şarttır. Tedavi gerekmez, ancak düzenli takip önemlidir.
Şaşılık Ameliyatı Kaç Yaşında Yapılır?
Ameliyat yaşı, şaşılığın türüne ve şiddetine bağlı olarak değişebilir.
Dünyagöz Hastanesi Yayın Kurulu tarafından hazırlanmıştır.
Son Güncellenme Tarihi: 10.06.2025
*Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
Doktorlar
